Αφού κατανοήσετε την κερδοφορία μιας εταιρείας, ρίξτε μια ματιά στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών, επειδή αυτό είναι το δεύτερο σημαντικότερο στοιχείο της Θεμελιώδους Ανάλυσης και συχνά απαιτεί κάτι περισσότερο από μια επιφανειακή εξέταση. Πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν έντονα ότι η καλή ταμειακή ροή είναι πιο σημαντική πιο σημαντική από τα κέρδη για να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της εταιρείας. Έκπληξη; Μην είστε.
Πριν συζητήσουμε πώς να αναλύσετε μια εταιρεία με βάση τις ταμειακές ροές, ας είμαστε σαφείς ότι κατανοούμε τη διαφορά ανάμεσα στο καθαρό εισόδημα και την ταμειακή ροή.
Συγγνώμη, αλλά ήρθε η ώρα για ένα μάθημα λογιστικής! Όταν στήναμε πάγκο λεμονάδας ως παιδιά, πηγαίναμε στο μαγαζί και αγοράζαμε λεμόνια, ποτήρια και πάγο αξίας 20 δολαρίων. Έπειτα στεκόμασταν στον δρόμο και προσπαθούσαμε να πουλήσουμε 50 ποτήρια προς 1 δολάριο το καθένα. Αυτά τα 50 δολάρια έσοδα και τα 20 δολάρια έξοδα μάς έδιναν καθαρό εισόδημα 30 δολαρίων και ταμειακή ροή 30 δολαρίων.
Όμως η πραγματικότητα ήταν ότι δανειζόμασταν το τραπέζι της μαμάς και του μπαμπά για να στήσουμε τον πάγκο λεμονάδας μας και δεν τους πληρώναμε τίποτα για αυτό. Αν θέλαμε να επεκτείνουμε τη λεμοναδο-επιχείρησή μας ανοίγοντας έναν ακόμη πάγκο σε άλλη γωνία του δρόμου, θα έπρεπε να αγοράσουμε καινούργιο τραπέζι — που μπορεί να μας κόστιζε 75 δολάρια. Έτσι, τη δεύτερη μέρα της επιχείρησής μας με δύο πάγκους λεμονάδας, θα ξοδεύαμε 40 δολάρια για λεμόνια και 75 δολάρια για ένα τραπέζι και θα πουλούσαμε λεμονάδα αξίας 100 δολαρίων. Δηλαδή τώρα έχουμε έσοδα 100 δολάρια, 40 δολάρια για λεμόνια και 75 δολάρια για ένα τραπέζι. Αυτό σημαίνει ότι κλείνουμε τη μέρα με 15 δολάρια λιγότερα σε μετρητά απ’ ό,τι είχαμε όταν ξεκινήσαμε.
Την τρίτη μέρα, δεν χρειάζεται να αγοράσουμε άλλο τραπέζι. Έτσι, την τρίτη μέρα έχουμε πάλι έσοδα 100 δολαρίων και κόστος 40 δολαρίων και θετική ταμειακή ροή 60 δολαρίων.
| Ημέρα 1 | Ημέρα 2 | Ημέρα 3 | |
|---|---|---|---|
| Έσοδα | 50 δολάρια | 100 δολάρια | 100 δολάρια |
| Έξοδα | 20 δολάρια | 115 δολάρια | 40 δολάρια |
| Ταμειακές ροές | 30 δολάρια | −15 δολάρια | 60 δολάρια |
Η ταμειακή ροή είναι εύκολο να φανεί κάθε μέρα, αλλά ποιο ήταν το καθαρό μας εισόδημα κάθε μέρα; Η απάντηση είναι ότι εξαρτάται από το πόσες ημέρες θα χρησιμοποιήσουμε το τραπέζι μας. Αν θεωρήσουμε ότι το τραπέζι των 75 δολαρίων θα κρατήσει 75 ημέρες, τότε δεν μας κόστισε στην πραγματικότητα 1 δολάριο την ημέρα για να το χρησιμοποιούμε; Οι λογιστές σε εισηγμένες εταιρείες πρέπει να κάνουν τέτοιου είδους μαθηματικούς υπολογισμούς και να κατανέμουν το κόστος αυτών των «παγίων» στη διάρκεια ζωής που αναμένεται να έχουν. Αυτή η διαδικασία επιβάρυνσης του τραπεζιού με 1 δολάριο την ημέρα ονομάζεται απόσβεση (ή απομείωση). Η αγορά παγίων και η απόσβεσή τους είναι μία από τις διαφορές ανάμεσα στο καθαρό εισόδημα και την ταμειακή ροή.
Τώρα ας υποθέσουμε ότι τη δεύτερη μέρα της επιχείρησής μας με λεμονάδα, ένας πελάτης πήρε λεμονάδα από εμάς και μετά συνειδητοποίησε ότι δεν είχε το 1 δολάριο για να την πληρώσει, αλλά υποσχέθηκε να επιστρέψει την επόμενη μέρα για να πληρώσει. Τη δεύτερη μέρα θα είχαμε λάβει μόνο 99 δολάρια σε μετρητά από πωλήσεις 100 δολαρίων, αλλά την τρίτη μέρα θα είχαμε λάβει 101 δολάρια σε μετρητά για πωλήσεις 100 δολαρίων. Η πώληση στην πραγματικότητα έγινε τη δεύτερη μέρα· απλώς δεν πληρωθήκαμε μέχρι την τρίτη.
Παρομοίως, τη δεύτερη μέρα της πρωινής μας επίσκεψης στο παντοπωλείο μπορεί να ξεχάσαμε να πάρουμε το πορτοφόλι μας, αλλά ο υπεύθυνος του παντοπωλείου μάς έδωσε πίστωση, αρκεί να υποσχόμασταν να πληρώσουμε την επόμενη μέρα. Ξαφνικά μπορείτε να δείτε πώς το καθαρό εισόδημα και η ταμειακή μας ροή μπορούν πραγματικά να αποσυντονιστούν σε σχέση με την αγορά και την πληρωμή των αποθεμάτων μας, την είσπραξη μετρητών από τις πωλήσεις μας και τις αγορές παγίων που έχουν αναμενόμενη ωφέλιμη ζωή 3, 5 ή ακόμη και 30 χρόνια.
Τώρα σκεφτείτε το εξής: Μια εταιρεία με εξαιρετική κερδοφορία μπορεί να αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα αν οι πωλήσεις της είναι συγκεντρωμένες σε πολύ μικρή πελατειακή βάση, αν όλα τα προϊόντα πωλούνται με πίστωση της εταιρείας, με αποτέλεσμα τεράστιες απαιτήσεις, ή αν η εταιρεία καθυστερεί να αναπτύξει νέα ή βελτιωμένα προϊόντα σε έναν κλάδο που κινείται γρήγορα. Η πολύ αναγκαία ταμειακή ροή — για τη χρηματοδότηση των λειτουργικών εξόδων, της έρευνας και ανάπτυξης, της εξυπηρέτησης χρέους και του μάρκετινγκ — μπορεί να λείπει και η μακροπρόθεσμη ικανότητα της εταιρείας να λειτουργεί κερδοφόρα — ή απλώς να λειτουργεί καθόλου — μπορεί να βρίσκεται σε κίνδυνο.
Μια άλλη εταιρεία, που λειτουργεί με μικρά περιθώρια κέρδους, μπορεί ωστόσο να έχει εξαιρετική ταμειακή ροή και ταχύτητα κυκλοφορίας αποθεμάτων. Διαθέτει επαρκή μετρητά για να καλύπτει όλες τις λειτουργικές υποχρεώσεις, τις υποχρεώσεις μάρκετινγκ και την εξυπηρέτηση χρέους, και της περισσεύουν κεφάλαια για μελλοντικά έργα. Για παράδειγμα, σκεφτείτε επιτυχημένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ που συχνά λειτουργούν με περιθώρια κέρδους χαμηλά έως και 5%. Ωστόσο, το σταθερό τους κέρδος, σε συνδυασμό με την εξαιρετική ταμειακή ροή (και τις λίγες απαιτήσεις), συνήθως διατηρεί τα σούπερ μάρκετ βιώσιμα και αποτελεί μια πολύ σταθερή επένδυση.
Η Κατάσταση Ταμειακών Ροών που θα βρείτε στις οικονομικές καταστάσεις μιας εταιρείας θα πρέπει να σας βοηθήσει να εντοπίσετε την πραγματική ταμειακή ροή που παράγεται από τις λειτουργίες. Μην φοβάστε να εξετάσετε αυτές τις καταστάσεις! Θα μάθετε πώς διαχειρίζεται η εταιρεία τη δραστηριότητά της, πώς διαχειρίζεται την ταμειακή της ροή και ίσως αποκαλύψετε απρόσμενες αλλαγές που μπορούν να σας δώσουν ενδείξεις για τη μελλοντική της απόδοση.
Τώρα ρίξτε μια ματιά στην Κατάσταση Ταμειακών Ροών της Apple. Παρατηρήστε πώς ξεκίνησαν το τρίμηνο με 11.875 εκατομμύρια δολάρια, δημιούργησαν 3.938 εκατομμύρια από λειτουργικές δραστηριότητες, επένδυσαν 8.639 εκατομμύρια δολάρια, εισέπραξαν 62 εκατομμύρια δολάρια από άλλες επενδυτικές δραστηριότητες και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να έχουν 7.236 εκατομμύρια δολάρια στο τέλος του τριμήνου. Πρόκειται πράγματι για μια σπουδαία εταιρεία!
Ευτυχώς, οι οικονομικές καταστάσεις έχουν προσπαθήσει να απλοποιήσουν ορισμένα από αυτά τα λογιστικά ζητήματα με τη χρήση μερικών βασικών όρων που θα πρέπει να ενδιαφέρουν όποιον εξετάζει μια εταιρεία.
Η ακόλουθη ενότητα αποτελεί μια εξήγηση ορισμένων από τις κύριες πηγές πληροφοριών για τα κέρδη και τις ταμειακές ροές με τις οποίες θα πρέπει να εξοικειωθείτε. Σας βοηθούν να αναλύσετε δυνητικές επενδύσεις που μπορεί να ταιριάζουν στη στρατηγική σας και να αποκλείσετε άλλες που ίσως δεν ευθυγραμμίζονται με τις προτιμήσεις σας.
